Blog

Tablet nie różni się aż tak bardzo od laptopa czy nawet komputera stacjonarnego. Płyta główna jest najlepszym tego dowodem. Czym jednak jest sama płyta główna i dlaczego jej obecność w każdym nowoczesnym elektronicznym sprzęcie jest tak istotna?

Baza dla podzespołów

Najprościej można powiedzieć, że płyta główna stanowi bazę dla pozostałych podzespołów tabletu czy komputera. W języku angielskim płytę główną nazywa się motherboard, a więc „płytą-matką”, co – podobnie jak polski termin – podkreśla, że jest to komponent absolutnie podstawowy. Do płyty głównej podłączony jest procesor, porty oraz sloty, a także układy sterujące.

Dawniej płytę główną traktowano przede wszystkim jako osobny komponent, który należy łączyć z pozostałymi podzespołami. Branża informatyczna jednak po raz kolejny udowodniła, jak bardzo potrafi być dynamiczna i że potrafi zaskakiwać użytkowników. Z biegiem lat i pojawieniem się urządzeń przenośnych, płyty główne stały się raczej „multimedialnymi kombajnami”, niż pojedynczymi komponentami. Dziś procesory oraz układy graficzne, a czasem także zewnętrzne sloty są zintegrowane z płytą, a więc połączone z nią na stałe. Takie rozwiązanie umożliwia budowę niewielkich, a jednocześnie bardzo wydajnych i funkcjonalnych urządzeń. Brak dodatkowych, przewodowych połączeń pozwala na niewielkiej przestrzeni umieścić szybki procesor, kilkurdzeniowy układ graficzny oraz kartę dźwiękową czy kartę sieciową. Technologia tego rodzaju wykorzystywana jest właśnie w tabletach.

Wady i zalety nowoczesnych płyt głównych

O najważniejszej zalecie płyt głównych wyposażonych w wiele zintegrowanych elementów już wspomnieliśmy. Nasz tablet, laptop czy smartphone może zmieścić wiele wydajnych podzespołów i zachować wysoką funkcjonalność mimo niewielkich rozmiarów. Niewielu producentów podaje jednak szczegółowe informacje na temat zastosowanej płyty głównej – częściej możemy przeczytać o wydajności procesora czy ilości pamięci RAM. Aby dowiedzieć się więcej o płycie w danym tablecie, musimy zajrzeć do specjalistycznych artykułów lub znaleźć szczegółową specyfikację techniczną na stronie producenta.

Mimo braku informacji w specyfikacji technicznej, warto pamiętać, że od płyty głównej wiele zależy. Płyta ma wpływ na stabilność oraz wydajność urządzenia, a także ogromne znaczenie dla bezawaryjności sprzętu.
W tym momencie musimy zwrócić uwagę na minus bogato wyposażonych płyt głównych. Otóż nieważne, co przestanie działać w tablecie, zawsze istnieje prawdopodobieństwo, że jest to awaria płyty głównej. W dodatku jeśli uszkodzeniu ulegnie tylko jeden ze zintegrowanych elementów, konieczna będzie wymiana całej płyty. A operacja taka, w związku z bogatym wyposażeniem, nie należy do tanich. Często bardziej opłacalnym rozwiązaniem okazuje się zakup nowego sprzętu, niż wymiana płyty głównej w używanym urządzeniu.

Płyta w tablecie i komputerze

Płyty główne w tabletach różnią się nieco od tych stosowanych w komputerach lub laptopach. Różnica polega na tym, że w przypadku tabletów w zasadzie wszystkie podzespoły są zintegrowane z płytą. Dotyczy to nawet pamięci RAM, która jest wymienialna w komputerach stacjonarnych, a także przenośnych laptopach czy netbookach. Użytkownicy, którzy przywykli do modyfikowania parametrów urządzenia, w przypadku tabletów muszą przyzwyczaić się do zintegrowanych podzespołów i stałej charakterystyki sprzętu. Dotyczy to oczywiście nie tylko pamięci podręcznej, ale także układu graficznego czy procesora. Jedyną modyfikowalną wartością jest pamięć flash, którą zwykle możemy powiększyć za pomocą zewnętrznej karty pamięci.

GPS to skrót od angielskiej nazwy globalnego systemu lokalizacji, a więc Global Positioning System. Jak wiele rewolucyjnych wynalazków, tak i GPS powstał na potrzeby armii amerykańskiej, która używa go już od trzydziestu lat do naprowadzania rakiet. W życiu przeciętnego mieszkańca ziemi, GPS odgrywa na szczęście zdecydowanie bardziej pokojową rolę i naprowadza na cel jedynie jego użytkowników, a więc służy jako narzędzie do nawigowania.

GPS w samochodzie

GPS to system wykorzystywany w popularnych nawigacjach samochodowych. Dzięki dwudziestu czterem satelitom krążącym wokół ziemi, system jest w stanie określić dokładnie naszą wysokość i szerokość geograficzną, a także wysokość nad poziomem morza oraz prędkość z jaką podróżujemy. Lokalizacja określona przez system jest następnie nakładana na mapy zainstalowane w urządzeniu i dopasowywana tak, abyśmy wiedzieli dokładnie, na jakiej drodze się znajdujemy i w jakim kierunku zmierzamy.

Siła GPS już dawno przestała być domeną nie tylko wojska, ale także urządzeń dedykowanych jedynie nawigacji. Nadajnik GPS to częsty element urządzeń przenośnych, takich jak telefony komórkowe czy tablety. W przypadku tych drugich, na razie trudno jest znaleźć urządzenie, które posiada GPS, niż takie, które nie zostało wyposażone w nadajnik. Nawet drogie tablety zwykle nie posiadają nadajnika GPS.

Tablet zamiast nawigacji

GPS w tablecie, w połączeniu z odpowiednią aplikacją, pozwala na korzystanie z tabletu dokładnie w taki sam sposób, w jaki korzystalibyśmy z tradycyjnej nawigacji. W związku z tym wielu konsumentów zadaje sobie pytanie, czy bardziej opłaca się zainwestować w tablet czy tradycyjną nawigację? Oba rozwiązania mają swoje wady i zalety.

Plusem tabletu, jako urządzenia nawigującego jest fakt, że prowadzenie do celu jest tylko jedną z jego opcji / funkcji. Innymi słowy, gdy nawigacja przestanie być niezbędna, np. podczas postoju czy w długich korkach, tablet możemy zamienić w źródło multimedialnej rozrywki. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby włączyć ulubioną muzykę czy kolejny odcinek serialu. Tablet pozwoli również na prowadzenie rozmowy w czasie jazdy, podobnie jak przy użyciu samochodowego zestawu głośnomówiącego. Z pomocą urządzenia sprawdzimy również prognozę pogody czy informacje na temat sytuacji na drodze. Naprzeciw klientom, którzy mają zamiar korzystać z tabletu w ten sposób, wychodzą również niektórzy producenci – dodając do urządzeń uchwyt samochodowy, dzięki któremu z łatwością zainstalujemy tablet na szybie lub desce rozdzielczej auta (albo na zagłówku fotela). Uniwersalne uchwyty zakupimy zresztą również w sklepach z akcesoriami do tabletów.

Korzystanie z nawigacji w tablecie ma też pewne minusy. Nie każda aplikacja służąca temu celowi jest regularnie aktualizowana, a więc istnieje ryzyko, że trafimy na nieaktualne mapy. Rozwiązaniem tego problemu są aplikacje, które pobierają dane w czasie rzeczywistym, np. polski NaviExpert. Aby jednak było to możliwe, tablet musi posiadać dostęp do Internetu, co bywa kłopotliwe w przypadku tańszych modeli, nie posiadających wbudowanego modemu 3G/4G. Korzystanie z połączenia sieciowego będzie też problematyczne, gdy znajdziemy się poza granicami kraju – w zależności od wybranego operatora, koszty połączenia mogą ulec drastycznej podwyżce.

Aplikacje wykorzystujące GPS

Wprawdzie nawigacja samochodowa jest najpopularniejszą metodą korzystania z systemu GPS, jednak twórcy aplikacji na tablety i inne urządzenia przenośne udowodnili, że latające wokół ziemi satelity można wykorzystać na wiele innych, kreatywnych sposobów. Dzięki temu w wirtualnych sklepach z aplikacjami znajdziemy oprogramowanie, które na podstawie naszego położenia wskaże nam okoliczne firmy taksówkarskie, wraz z danymi kontaktowymi, a także najbliższe restauracje czy sklepy wraz ze szczegółowo opisanym menu i aktualnymi cenami. Nie musimy nawet wiedzieć, gdzie dokładnie się znajdujemy, wystarczy, że wyciągniemy tablet i rzucimy okiem kamery na okolicę. Urządzenie samo porówna obraz z kamery z mapą i danymi z systemu GPS, aby wskazać nasze położenie i wyświetlić potrzebne informacje.

Tablet z punktu widzenia użytkownika to przede wszystkim ekran. Za jego pomocą sterujemy urządzeniem i oczywiście obserwujemy wyświetlany obraz. Ekran natomiast, to przede wszystkim długość przekątnej i liczba wyświetlanych pikseli. Pierwsza wartość odnosi się jedynie do wielkości urządzenia, natomiast druga ma kluczowe znaczenie dla jakości wyświetlanego obrazu. Rozdzielczość ekranu określa właśnie ten parametr – tzn. liczbę pikseli, które widzimy na ekranie w poziomie i pionie. Przykładowo, rozdzielczość ekranu 1024 x 768 oznacza, że pozioma krawędź wyświetlacza mieści 1024 piksele, natomiast pionowa 768. Właściwie powinniśmy mówić nie tyle o samych pikselach, co liniach pikseli – bo to z nich składa się ekran na podobieństwo matematycznej macierzy czy krzyżówki. W podanym przykładzie mamy do czynienia z 1024-oma pionowymi liniami i 768-oma liniami poziomymi. A jak liczby te przekładają się na doznania użytkownika?

Im więcej, tym lepiej

Mówiąc najprościej, im wyższe cyfry widzimy w tabelce z parametrami tabletu w punkcie „rozdzielczość ekranu” – tym lepiej. Niewielkie punkty, czyli piksele właśnie, upakowane na kilkucalowym wyświetlaczu znajdują się tak blisko siebie, że tworzą na pozór spójny obraz. Nasze oko daje się oszukać, jednak tylko do pewnego stopnia. Mimo że zwykle nie jesteśmy w stanie wychwycić pojedynczych pikseli, to jednak różnica między słabą, a wysoką rozdzielczością jest wyraźnie odczuwalna i ma wpływ na jakość wizualnych wrażeń użytkownika. Wysoka rozdzielczość oznacza, że obraz będzie ostry a detale na zdjęciach czy filmach dobrze widoczne. Wyższa rozdzielczość poprawia także funkcjonalność tabletu – w wielu grach czy aplikacjach zyskujemy większą przejrzystość, gdyż przyciski i panele zajmują mniej miejsca. Dzieje się tak dlatego, że wielkość tego typu elementów jest zwykle określona na stałe w pikselach. A więc im mniejszy pojedynczy piksel na ekranie, tym mniejszy przycisk.

Wysokie i niskie rozdzielczości

Aktualnie liderem w dziedzinie liczby wyświetlanych pikseli, wśród „dużych” tabletów (czyli z ekranem o przekątnej 9,7 lub 10 i więcej cali) jest Samsung, który wypuścił model Nexus 10 o rozdzielczości ekranu 2560 x 1600 px. Na drugim miejscu plasuje się niedawny lider – Apple iPad z wyświetlaczem o rozdzielczości 2048 x 1536. Obraz na obu urządzeniach zachwyca ostrością i jeśli szukamy najdoskonalszych wrażeń wizualnych z pewnością powinniśmy wybrać właśnie te tablety. Nie oznacza to jednak, że zadowalające nie będą również słabsze rozdzielczości – 1900 x 1200 pikseli to wciąż bardzo dobry wynik. Natomiast wielkości takie 1280 x 800 (dla 10,1”) czy 1024 x 600 (dla 7”) i zbliżone, możemy uznać za użytkowe minimum. Tablety o niższych parametrach ekranu uznamy raczej za słabe – przynajmniej pod tym względem. Warto jednak nadmienić , że odczucia wizualne są zawsze do pewnego stopnia sprawą subiektywną, a wybór powinien zależeć także od przeznaczenia tabletu. Do wysyłania maili czy przeglądania stron nie trzeba nam ogromnej liczby pikseli.

Pixels per inch

Z rozdzielczością ekranu wiążę się również skrót ppi, który rozwija się jako pixels per inch, a więc ilość pikseli przypadających na cal wyświetlacza. Mimo że wartość ta jest zwykle mniej eksponowana przez producentów i częściej mówi się o rozdzielczości, a nie gęstości obrazu, to właśnie od ppi tak naprawdę zależy jakość obrazu. Wyobraźmy sobie dwa ekrany o rozdzielczości 1024 x 768. Niech jeden z nich ma przekątną 7 cali, a drugi będzie wielkości boiska piłkarskiego. W wypadku boiska piksele będą mierzyć po kilka centymetrów, a więc jakość obrazu nie będzie zadowalająca. Co innego, gdy oba ekrany będą charakteryzować się wysoką wartością ppi, rzędu 299 pikseli przypadających na jeden cal ekranu. Wówczas rozdzielczości obu wyświetlaczy będą różne, ale ostrość obrazu tak samo wysoka.

Infrared Data Association

Powszechnie znany jako IrDA, jest systemem transmisji danych charakteryzującym się przesyłem za pomocą wiązki podczerwieni. IrDa powstała w 1993 roku z pomysłu i zapotrzebowania na bezprzewodową komunikację i transmisję danych. Zastosowanie IrDA doskonale znamy chociażby na przykładzie pilotów TV, ale stosowana jest także jako sieci tymczasowe do przesyłu i transmisji danych, w komputerach, drukarkach, aparatach cyfrowych, telefonach komórkowych lub innych urządzeniach (najczęściej przenośnych). Jej zastosowanie miały cechować takie zalety, jak mały pobór mocy, niezawodność przesyłu, proste i tanie wdrożenie oraz bezpośrednie połączenie (punkt w punkt).

Do skutecznego działania IrDA potrzebuje co najmniej dwóch urządzeń z połączeniem bezpośrednim (wzrokowym) to znaczy, że nic nie może stać na przeszkodzie tego połączenia. IrDA rozpowszechnił się głównie do transmisji danych pomiędzy komputerem i telefonem komórkowym, sterowania urządzeniami telekomunikacyjnymi, drukowania lub transmisji danych pomiędzy komputerami.

Wdrożenie IrDA

Ten standard transmisji posiada większość komputerów osobistych, telefonów komórkowych, aparatów cyfrowych czy drukarek. Składa się z kilku warstw protokołów, które mogą pracować niezależnie w zależności od zapotrzebowania:

• IrCOMM, będący emulacją starego portu szeregowego lub równoległego,
• IrLAN, służącego jako protokół dostępowy dla komputerów do sieci LAN lub innych komputerów,
• TinyTP, zabezpieczający poprawność transmisji,
• IrOBEX, służący do transmisji pakietów danych nie tylko w postaci znanych plików lecz także w postaci telefonicznych wiadomości czy bazy danych.

Dane protokoły są wszędzie identyczne dlatego zapewniają kompatybilność urządzeń, z których korzystamy oraz możliwość łatwego dodawania kolejnych usług lub nowszych wersji.

Podstawowe parametry

Zasięg transmisji z zasady jest niewielki, dodatkowo urządzenia muszą mieć styczność bezpośrednią, gdzie kąt szerokości wiązki wynosi do 30 stopni. Jest to tak zwane połączenie punkt w punkt. Transmisja danych wynosi:

• w IrDA 1.0: obowiązkowo 9,6 kb/s, opcjonalnie 19,2 kb/s 38,4 kb/s 115,2 kb/s;
• natomiast w IrDA 1.1: 0,1576 Mb/s 1,152 Mb/s oraz 4 Mb/s.

IrDA w tabletach

Zastanawiać może, gdzie łączność podczerwona IrDA może mieć zastosowanie w tabletach? Przykład mamy w najnowszym tablecie firmy Samsung. Gniazdo IrDA znalazło bardzo ciekawe zastosowanie w modelu Galaxy Tab 7.7. Łącze może być wykorzystywane jako rozbudowany pilot do telewizora. Dzięki temu używamy tabletu do obsługi telewizora nie tylko do podstawowych, znanych wszystkim funkcji pilotów. Mamy bowiem w rękach bardzo rozbudowane narzędzie do komunikacji i zarządzania pomiędzy tabletem a TV, gdzie dzięki odpowiednim aplikacjom w tablecie możemy uzyskać bardzo szerokie możliwości pomiędzy tymi urządzeniami. Tak więc odnosi się wrażenie, że przed tego rodzaju komunikacją bezprzewodową w urządzeniach najnowszej generacji czeka jeszcze dużo możliwości.